مقایسه تأثیر معنادرمانی گروهی و مصاحبه انگیزشی گروهی بر اعتیاد به اینترنت در نوجوانان

چکیده

زمینه. هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی معنادرمانی گروهی (لوگوتراپی) و مصاحبه انگیزشی گروهی بر کاهش اعتیاد به اینترنت در نوجوانان پسر ایرانی بود.

روش‌کار. روش پژوهش نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری یک ‌ماهه همراه با گروه کنترل بود. ۴۵ دانش‌آموز پسر دوره دوم متوسطه شهر تبریز که بالاترین نمره را در پرسشنامه تشخیص اعتیاد به اینترنت (KDAI) کسب کرده بودند، به ­عنوان نمونه انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه ۱۵ نفری (دو گروه آزمایشی و یک گروه کنترل) جایگزین شدند. مداخله‌های معنادرمانی گروهی و مصاحبه انگیزشی گروهی طی ۸ جلسه هفتگی ۹۰ دقیقه‌ای اجرا شدند. داده‌های جمع ­آوری­ شده با استفاده از آزمون مانکوا و تحلیل کوواریانس چند متغیری بررسی گردید.

یافته‌ها. بر اساس نتایج حاصل از مطالعه حاضر، هر دو مداخله معنادرمانی گروهی و مصاحبه انگیزشی گروهی به‌طور معنادار شدت اعتیاد به اینترنت را در مراحل پس‌آزمون و پیگیری نسبت به گروه کنترل کاهش دادند، اما تفاوت معناداری بین اثربخشی دو رویکرد مشاهده نشد (0.05<P؛ 36/0 η² =).

نتیجه‌گیری. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که معنادرمانی گروهی و مصاحبه انگیزشی گروهی از نظر اثربخشی در کاهش اعتیاد به اینترنت در نوجوانان پسر معادل یکدیگر هستند و هر دو به‌عنوان مداخلات کوتاه‌مدت، کم‌هزینه و قابل اجرا در محیط‌های آموزشی توصیه می‌شوند. همسو با مطالعات پیشین، نتایج این پژوهش نشان داد که مکانیزم‌های مشترک تقویت اراده برای تغییر و حمایت همسالان در قالب گروهی، عامل اصلی اثربخشی در کاهش اعتیاد است. بنابراین، پژوهش‌های آتی می­توانند این دو رویکرد را به‌صورت ترکیبی و با پیگیری بلندمدت بررسی کنند.

پیامدهای عملی. یافته‌های این پژوهش با تأیید اثربخشی مداخلات روان‌شناختی گروهی در کاهش اعتیاد به اینترنت و ارایه شواهد برای پایداری نسبی اثردرمانی در دوره پیگیری، ضرورت طراحی مداخلات روان‌شناختی را برجسته می‌سازد؛ امری که می‌تواند به کاهش علایم این اختلال منجر شود.