چکیده
اسکلروز جانبی آمیوتروفیک (Amyotrophic Lateral Sclerosis; ALS) یک بیماری نورودژنراتیو پیشرونده است که با کاهش عملکرد حرکتی، اختلال عملکرد تنفسی و افت کیفیت زندگی همراه است. توانبخشی در این بیماری عمدتاً با هدف حفظ عملکرد، مدیریت علایم و حمایت از کیفیت زندگی انجام میشود. تمرینات ثباتدهنده عصبیعضلانی پویا (Dynamic Neuromuscular Stabilization, DNS) بر کنترل پاسچر، هماهنگی عصبیعضلانی و الگوهای حرکتی عملکردی تأکید دارد؛ با این حال، شواهد موجود درباره کاربرد آن در افراد مبتلا به ALS محدود است. در این گزارش موردی، یک مرد ۶۳ ساله با سابقه ۱۱ سال ابتلا به ALS با شروع اندامی، طی ۱۰ هفته در ۲۰ جلسه تمرینات DNS تحت نظارت شرکت کرد. پیامدهای مورد ارزیابی شامل مقیاس بازنگریشده ارزیابی عملکردی ALS (ALSFRS-R)، مقیاس شدت خستگی (FSS)، پرسشنامه کیفیت زندگی SF-36، قدرت عضلات اندام فوقانی با استفاده از دینامومتر دستی، دامنه حرکتی شانه با استفاده از گونیومتر و عملکرد تنفسی از طریق اسپیرومتری و اندازهگیری ظرفیت حیاتی اجباری (Forced Vital Capacity; FVC) بود. قدرت فلکشن شانه از 9/5 به 11/1 نیوتن و قدرت آبداکشن شانه از 7/8 به 9/2 نیوتن افزایش یافت. امتیاز ALSFRS-R از ۳۳ به ۴۴ افزایش و امتیاز FSS از ۴۳ به ۲۳ کاهش یافت. همچنین،FVC از 3/5 به 4/2 لیتر تغییر کرد. تغییراتی نیز در برخی شاخصهای دامنه حرکتی شانه و چندین حیطه از پرسشنامه - SF-36 مشاهده شد. با توجه به ماهیت پیشرونده ALS و احتمال وجود تغییرپذیری در اندازهگیریها، این یافتهها باید با احتیاط تفسیر شوند. اجرای یک برنامه 10 هفتهای DNSدر این بیمار امکانپذیر بود و مداخله بهخوبی تحمل شد. با این حال، طراحی تکموردی مطالعه، نبود اندازهگیریهای مکرر در خط پایه، فقدان گروه کنترل و نبود پیگیری بلندمدت، امکان استنباط رابطه علّی میان مداخله DNS و تغییرات مشاهدهشده را محدود میکند و قابلیت تعمیم نتایج را کاهش میدهد.
پیامدهای عملی. تمرینات DNS میتواند بهعنوان یک رویکرد توانبخشی قابل اجرا و قابل تحمل در افراد مبتلا به ALS مورد توجه قرار گیرد. بااینحال، برای تعیین اثربخشی و ایمنی این رویکرد و بررسی میزان پایداری تغییرات مشاهدهشده، انجام مطالعات کنترلشده با حجم نمونه بیشتر و پیگیری طولانیمدت ضروری است.