میزان تبعیت دارویی و عوامل مرتبط با آن در سالمندان ایرانی: یک مطالعه مقطعی

چکیده

زمینه. تبعیت دارویی یکی از عوامل کلیدی در موفقیت درمان بیماری‌های مزمن در سالمندان محسوب می‌شود. با افزایش پیچیدگی رژیم‌های درمانی، میزان تبعیت دارویی ممکن است کاهش یابد. چنددارویی که در میان سالمندان شایع است می‌تواند یکی از عوامل مؤثر در کاهش تبعیت دارویی باشد. این مطالعه با هدف بررسی میزان تبعیت دارویی در سالمندان ایرانی و شناسایی عوامل مرتبط با آن، با تأکید بر چند دارویی انجام شد.

روش‌کار. این مطالعه مقطعی بر روی 110 سالمند 60 سال و بالاتر شهر تبریز، ایران انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه ساختاریافته با استفاده از فرم اطلاعات جمعیت ­شناختی و مقیاس هشت سوالی موريسکی (MMAS‑8) برای سنجش تبعیت دارویی جمع‌آوری شد. چند دارویی به‌عنوان مصرف هم­زمان پنج دارو یا بیشتر تعریف شد. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون t مستقل، ضریب همبستگی اسپیرمن و رگرسیون خطی چندگانه تحلیل شدند. سطح معنی‌داری 0/05 در نظر گرفته شد.

یافته‌ها. نتایج نشان داد که تبعیت دارویی در بین سالمندان مورد مطالعه به‌طور کلی پایین است. چند دارویی با تبعیت دارویی همبستگی منفی و معنی‌داری داشت (r = −0.366, P < 0.001). نتایج رگرسیون خطی چندگانه نشان داد که چند دارویی تنها عامل مرتبط با تبعیت دارویی است P = 0.006 ،B = -0.287 تا 0/491- : فاصله اطمینان 95% ،0/287- =B). سایر متغیرهای جمعی ت­شناختی شامل سن، جنس، سطح تحصیلات و وضعیت تأهل ارتباط معنی‌داری با تبعیت دارویی نشان ندادند.

نتیجه‌گیری. تبعیت دارویی در سالمندان مورد مطالعه مطلوب نبود و عامل چند دارویی به‌عنوان تنها عامل مرتبط با کاهش تبعیت دارویی شناسایی شد. افزایش تعداد داروهای مصرفی می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی تبعیت از درمان را کاهش دهد.

پیامدهای عملی. بازبینی منظم داروها، کاهش داروهای غیرضروری و ساده‌سازی رژیم‌های دارویی می‌تواند به بهبود تبعیت دارویی در سالمندان کمک کند. توجه بیشتر ارایه‌دهندگان خدمات سلامت به سالمندانی که دچار چند دارویی هستند و ارایه آموزش‌های مناسب به بیماران می‌تواند نقش مهمی در افزایش تبعیت دارویی داشته باشد.