چکیده
زمینه. سیکلوفسفامید، یک داروی شیمیدرمانی رایج، به دلیل القای استرس اکسیداتیو و آپوپتوز، باعث نارسایی زودرس تخمدان و ناباروری میشود. این مطالعه با هدف بررسی اثر محافظتی آنتوسیانین، به عنوان ترکیبات طبیعی آنتیاکسیدان و ضدالتهاب، بر فاکتورهای هورمونی و تغییرات بافتشناسی تخمدان در مواجهه با سیکلوفسفامید انجام شد.
روشکار. سی و دو سر موش صحرایی ماده ویستار به صورت تصادفی در 4 گروه تقسیم شدند: کنترل سالم، آسیبدیده با سیکلوفسفامید (mg/kg200) و گروه درمانی که علاوه بر سیکلوفسفامید، آنتوسیانین را با دوز ۱۰۰ میلیگرم بر کیلوگرم به مدت ۲۸ روز دریافت کردند و یک گروه سالم دریافت کننده آنتوسیانین. در پایان، سطوح هورمونهای استرادیول، پروژسترون، هورمون آنتیمولرین (AMH)، هورمون محرک فولیکول (FSH) و هورمون لوتئینی (LH) با روش الایزا سنجش شد و تخمدانها برای ارزیابی هیستوپاتولوژیک و هیستومورفومتریک (شمارش فولیکولها و درصد فیبروز) مورد بررسی قرار گرفتند.
یافتهها. سیکلوفسفامید باعث کاهش معنیدار وزن تخمدان، سطح استرادیول، پروژسترون و AMHو افزایش FSH و LH شد (P<0.05). آسیب بافتی شامل کاهش شدید فولیکولهای سالم، افزایش آترزی و فیبروز استرومایی بود. تجویز آنتوسیانین، این تغییرات را معکوس کرد و پارامترهای هورمونی و بافتی را به طور قابلتوجهی به سطح گروه کنترل نزدیک نمود.
نتیجهگیری. آنتوسیانینها با مکانیسمهای آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی از اختلال عملکرد هورمونی و آسیبهای ساختاری تخمدان ناشی از سیکلوفسفامید جلوگیری میکنند. این ترکیبات پتانسیل بالایی به عنوان عامل محافظتکننده طبیعی از ذخیره تخمدانی در طول شیمیدرمانی دارند.
پیامدهای عملی. استفاده از آنتوسیانین به عنوان یک آنتی اکسیدانت طبیعی می تواند از اختلالات هورمونی و اسیب های بافتی تخمدان که به وسیله داروهای شیمی درمانی و سیکلوفسفامید ایجاد می شود جلوگیری کند و از آسیب به سیستم تولیدمثلی جلوگیری نماید.