چکیده
زمینه. تغذیه انحصاری با شیر مادر نقش مهمی در ارتقای رشد و کاهش بیماریهای نوزاد دارد. با اینحال، پایبندی به آن کمتر از میزان مطلوب گزارش شده است. باورهای نادرست درباره کفایت شیر، کلستروم و تغذیه کمکی که تحتتأثیر زمینههای فرهنگی و توصیههای سنتی شکل میگیرند، از موانع اصلی آغاز و تداوم شیردهی محسوب میشوند. با توجه به محدودیت ابزارهای موجود، این مطالعه با هدف طراحی و روانسنجی پرسشنامه اختصاصی برای سنجش باورهای نادرست مرتبط با تغذیه انحصاری با شیر مادر در میان زنان باردار انجام گرفت.
روشکار. ین مطالعه مقطعی روششناختی در سال ۱۴۰۰ بر روی ۲۲۵ زن باردار مراجعهکننده به درمانگاههای مراقبت بارداری بیمارستانهای الزهرا و طالقانی تبریز انجام شد. پرسشنامه اولیه با ۳۰ گویه طراحی و روایی محتوایی آن توسط ۱۰ متخصص اطفال و پزشکی اجتماعی با استفاده از شاخصهای CVR و CVI ارزیابی شد. پایایی ابزار از طریق آلفای کرونباخ و آزمون-بازآزمون (ICC) مورد سنجش قرار گرفت. دادهها با نرمافزار SPSS نسخه ۲۱ تحلیل شدند.
یافتهها. تمامی گویهها مقادیر بالاتر از نقاط برش برای CVR: 62/0 و CVI : 79/0 را کسب کردند و در نسخه نهایی باقی ماندند. آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه 86/0 بهدست آمد که بیانگر همسانی درونی مطلوب است. همچنین، ضریب همبستگی درونکلاسی (ICC) برابر با 89/0 (فاصله اطمینان ۹۵٪:923/0–867/0, P<0.001) بود که پایایی زمانی بسیار خوب ابزار را نشان داد.
نتیجهگیری. پرسشنامه طراحیشده ابزاری بومی، معتبر و پایا برای سنجش باورهای نادرست درباره تغذیه انحصاری با شیر مادر در مادران باردار ایرانی است و میتواند در پژوهشهای آتی، غربالگریهای بالینی و برنامههای آموزشی بهداشت مادر و کودک بهکار گرفته شود.
پیامدهای عملی. استفاده از این ابزار امکان شناسایی مادران با باورهای نادرست و طراحی مداخلات آموزشی و مشاورهای هدفمند را فراهم میآورد. همچنین، میتواند به سیاستگذاران در اصلاح برنامههای ارتقای شیردهی و بهبود نرخ تغذیه انحصاری کمک کند.