Logo-mj
. 1401؛44(2): 139-151.
doi: 10.34172/mj.2022.023
  تعداد مشاهده چکیده: 88
  تعداد دانلود PDF: 37

روانپزشکی

مقاله پژوهشی

طراحی و اجرای یک برنامه پیشگیری از خودکشی مبتنی بر جامعه در نظام مراقبت های بهداشتی

مصطفی فرح بخش 1 ORCID logo، علی فخاری 1 ORCID logo، حسین عزیزی 2* ORCID logo، الهام داوطلب اسماعیلی 1 ORCID logo، جعفر صادق تبریزی 3 ORCID logo، محمد میرزاپور 4 ORCID logo، عباسعلی درستی 5 ORCID logo، وهاب اصل رحیمی 6 ORCID logo

1 مرکز تحقیقات پیشگیری از مصدومیت‌های حوادث ترافیکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز ایران
2 مرکز تحقیقات روانپزشکی و علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز ایران
3 مرکز تحقیقات مدیریت خدمات سلامت، دانشکده مدیریت و اطلاعات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران
4 شبکه بهداشت و درمان ملکان، معاونت بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران
5 گروه بیهوشی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران
6 گروه سلامت روان، معاونت بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران
*نویسنده مسئول: پست الکترونیکی: aziziepid@gmail.com

چکیده

زمینه. مطابق نیازسنجی سلامت مرکز بهداشت شهرستان ملکان، خودکشی یک مشکل اولویت دار شناسایی شد. یک برنامه مبتنی بر جامعه برای پیشگیری از خودکشی در نظام مراقبت های بهداشتی اولیه طی سال های 94 الی 97 طراحی و اجرا شد.

روش کار. این مطالعه (تحقیق در نظام سلامت) با هدف تشریح مراحل توسعه این برنامه و ارزیابی اثربخشی و پیامدهای آن در کاهش میزان خودکشی و اقدام به خودکشی در هفت مرحله شامل 1) جستجو و گردآوری بالاترین سطح از شواهد در پیشگیری از خودکشی، 2) نظر خبرگان، 3) بهبود پوشش ثبت خودکشی، 4) انجام تحقیقات برای شناسایی عوامل خطر منطقه ای خودکشی، 5) پیگیری و مدیریت افراد اقدام کننده به خودکشی، 6) آموزش ارایه­دهندگان خدمات سلامت و 7) اجرای همایش های آموزشی و ارتقا آگاهی در نقاط پرخطر انجام شد. هدف نهایی مطالعه کاهش میزان خودکشی و اقدام به خودکشی به ترتیب 20 و 15 درصد تا پایان مطالعه بود. برای آنالیز داده­ها از رگرسیون لجستیک جهت برآورد نسبت شانس خام و تعدیل شده با فاصله اطمینان 95 درصد استفاده شد.

یافته ها. در مجموع 821 اقدام به خودکشی و 32 خودكشی شناسایی شد. حدود 70 درصد خودکشی­ها مرد بودند ولی اقدام به خودکشی در زنان شیوع بیشتری داشت (64 درصد). اکثر خودکشی­ها در بهار با 18 مورد (25/56 درصد) اتفاق افتاد در حالی که تابستان شایع ترین فصل برای اقدام به خودکشی با 288 مورد (28/35 درصد) گزارش شد. تقریبا 62 درصد خودکشی­ها از روش حلقه آویز استفاده کرده بودند و روش حلق آویز خطر مرگ ناشی از خودکشی را به طور معنی­داری افزایش داد. میزان بروز خودکشی و اقدام به خودکشی به ترتیب از 11/22 و 203 در 100 هزار نفر در سال 94 به 2/63 و 157 در سال 97 کاهش یافت. به همین ترتیب، نسبت اقدام به خودکشی های مجدد از 12 درصد در سال 94 به 6/7 درصد در سال 97 کاهش یافت.

نتیجه گیری. در پایان مطالعه، خودکشی، اقدام به خودکشی، و اقدام مجدد به ترتیب 75 ، 22 و 42 درصد کاهش یافتند.

پیامدهای عملی. چارچوب عملی به دست آمده از این مطالعه می تواند به عنوان پایه ای برای طراحی و توسعه برنامه های پیشگیری از خودکشی و تحقیقات آتی در جمعیت ایرانی استفاده شود. همچنین یافته های این مطالعه، مدل های مبتنی بر مداخله تک-عاملی در کاهش خودکشی را به چالش می کشد و لزوم در نظر گرفتن طیف گسترده ای از عوامل زمینه ای و اجتماعی-اقتصادی و فرهنگی را هنگام طراحی برنامه های پیشگیری از خودکشی برجسته می کند.


کلید واژه ها: خودکشی, رفتار خودکشی, مراقبت های بهداشتی اولیه, پیشگیری, ایران
نام
 
نام خانوادگی
 
پست الکترونیکی
 
نظرات
 
کد امنیتی


تعداد مشاهده چکیده:

Your browser does not support the canvas element.


تعداد دانلود PDF:

Your browser does not support the canvas element.

ثبت‌شده: 09 بهمن 1400
بازنگری: 06 فروردین 1401
پذیرفته‌شده: 06 فروردین 1401
انتشار الکترونیکی: 17 اردیبهشت 1401
EndNote EndNote

(Enw Format - Win & Mac)

BibTeX BibTeX

(Bib Format - Win & Mac)

Bookends Bookends

(Ris Format - Mac only)

EasyBib EasyBib

(Ris Format - Win & Mac)

Medlars Medlars

(Txt Format - Win & Mac)

Mendeley Web Mendeley Web
Mendeley Mendeley

(Ris Format - Win & Mac)

Papers Papers

(Ris Format - Win & Mac)

ProCite ProCite

(Ris Format - Win & Mac)

Reference Manager Reference Manager

(Ris Format - Win only)

Refworks Refworks

(Refworks Format - Win & Mac)

Zotero Zotero

(Ris Format - Firefox Plugin)